Ik schrijf dit artikel omdat het op dit moment weer hoefbevangen paarden regent.

Hoefbevangenheid (laminitis) wordt nog heel vaak gezien als iets wat plotseling optreedt.Is dat wel zo? Het lijkt in ieder geval wel zo.

We laten andere mogelijkheden even buiten beschouwing,  zoals verkeerde of veel te veel  bijvoeding, zware medicijnen, darmproblemen, leverproblemen, een merrie  die de nageboorte  niet kwijtraakt, verwaarlozing vande  voeten enz.

Het komt vaak voor dat bij mooi weer, maar koude nachten in het voorjaar een paard wat van stal op de wei wordt gezet en lekker mag grazen, morgen kreupel staat als het weer van stal wordt gehaald. Allereerst: paarden met gezonde voeten hebben er veel minder last van dan paarden met een zieke voet.

Volgende vraag, hoe weet je dat een paard zieke, verzwakte voeten heeft? We kunnen er toch niet in kijken? Nee, dat is waar, maar dat hoeft ook niet. Kijk naar de  vorm van de hoef en de zool en je ziet het. Is de zool plat? Ziet de hoefwand eruit alsof  het een klok uit de kerktoren is? Zou je met een beetje fantasie er een eendensnavel van kunnen maken? Vijlt de smid  altijd een flink stuk van de wand  af bij de teen? Dan is er sprake van een zwakke zieke voet. 

Een paard hangt met het hoefbeen als het ware aan de hoefwand, Het gewicht rust via het hoefbeen, de lamellenlaag ( soort klittenband, die wel groei in de lengterichting toestaat maar verder er voor zorgt dat de hoefwand en hoefbeen ijzersterk aan elkaar verbonden).Door verkeerde bekappingen, te weinig beweging, door bv veel op stal te staan, te rijk voeren, (kilo’s brokken) hoge hielen, hoefijzers, die de slechte doorbloeding nog eens remmen, verzwakt die lamellenlaag en zal de hele interne structuur als het ware naar beneden schuiven en de hoefwand zal de klokvorm gaan laten zien.Als de hoefwand naar buiten wijkt, kan de punt van het hoefbeen niet meer vast blijven zitten of het zou mee naar buiten moeten buigen. Nu is buigen geen beste eigenschap van een bot, dus in plaats daarvan zal het ( proces van een paar jaar) losgetrokken worden van de hoefwand.
De hele structuur zal dus langzaam maar zeker zakken en de punt van het hoefbeen zal de zool platduwen.

Als je dit ziet is er bijna altijd sprake van wat ik hierboven net besproken heb.

Het voorportaal van hoefbevangenheid.

Zelfde voet als  bovenstaand na enige tijd natuurlijk bekappen door de eigenaar zelf.

Er schijnt een prachtig zonnetje na een koude vriesnacht. Je denkt: Jooow, lekker weer voor m’n paardje, hup, lekker op de wei! En morgen staat je paard ineens raar, al of niet met zijn gewicht zoveel mogelijk op zijn achterbenen en wil eigenlijk niet lopen, lijkt heel erg stijf. Wat is er nu gebeurd? Teveel eiwit binnengekregen? Dat is een achterhaalde gedachte. Het probleem is de suiker, het fructaan.Gras vormt onder invloed  van de zon suikers als voeding om te kunnen groeien. Nu is het vannacht echter zo koud geweest, het heeft gevroren, dat het voor gras simpelweg te koud is om te kunnen groeien. Het stopt dan niet met fructaan te vormen, maar slaat het als voorraad op om te kunnen groeien als de omstandigheden voor sprietje beter worden. Het raakt dus barstensvol suiker.Voor een paard is teveel suiker  binnenkrijgen een gif. Het zorgt voor massale sterfte van bacteriën in de darm en die afvalstoffen worden opgenomen in het bloed, overbelasten de lever en zorgen in de kroonrand van de voeten, (meestal voorvoeten) voor ontsteking, zwelling door vochtophoping en een verder afsterven van de lamellenlaag, zodat de toch al slechte verbinding tussen hoefwand en hoefbeen het gewicht van het paard niet meer kan dragen en nog verder zakt. Nu staat het paard  met zijn volle gewicht op de punt van het hoefbeen. AUUUWWW.Je zou voor minder niet meer op je voeten willen staan.

Chronisch bevangen

Eigenlijk was het beschreven paard al chronisch bevangen voordat je er ooit iets van merkte. Plotseling  merk je het en wat nu? Is er een oplossing?

Ja,  zoals  bv. bij Carlos, onze pony  die op zijn 43 ste bevangen raakte  en aan iets anders 2 jaar later overleed, met prachtige voeten. Acute maatregelen zijn: bel de veearts, stop onmiddellijk met het voeren van brokken of muesli en wortelen, met alles waar suiker in zit. Geef zo arm mogelijk hooi, graszaad hooi is nu het beste. Zet het in een stukje nat zand en bel, afhankelijk  van de afstand kom ik, of voorzie ik je  van een van de  adressen  van Professioneel Bekappers. Begin vanaf  het eerste moment te werken aan een betere doorbloeding van de voeten, door wanneer het gaat zo voorzichtig mogelijk beweging te geven en overleg met de Bekapper  wat te doen om dit te genezen en zulke problemen in de toekomst te voorkomen.

Laat je niet verleiden er ‘speciaal’ beslag onder te slaan. Dit zal de doorbloeding nog meer  beperken en volledig herstel in veel gevallen  onmogelijk maken. Het zal beter lijken te gaan maar je paard zal  van de ene bevangenheid  naar de andere rollen, met  uiteindelijk de slager als gevolg.  

Vergeet  niet dat  een paar  jaar geleden hoefbevangenheid  meestal  een  dodelijke ziekte was en dat veel mensen dat nog denken.

Hierboven een ooit ter doodveroordeelde pony, je kunt zien hoe er naar een lagere hiel toe wordt gewerkt.

Weidegang of in een paddock

Waarom heeft een paard dat in de wei loopt dan veel minder last van fructaan?

Een paard wat dag en nacht buiten staat  beweegt. Dus het zal veel meer voedingsstoffen verbranden, bovendien zal het fructaangehalte in gras in de nacht afnemen, terwijl een paard wat  dan op stal gezet wordt nog eens wat gesuikerde brokken zal krijgen.

De ernst van bevangenheid heeft zelden met de ‘rotatie’ van het hoefbeen te maken, wat je veearts of hoefsmid ook zegt, het is allemaal achterhaalde kennis. Er zijn oplossingen voor die je paard weer gezonde voeten laat krijgen. Dus mensen:

1. geef je paard vrije beweging om de bloedvoorziening in de voeten gezond te krijgen of houden
2. zonder ijzers
3. vermijd voeding waar suiker in zit, geef veel meer niet te fijn hooi. (bij  bevangenheid  alleen  graszaadhooi)
4. laat het Natuurlijk Bekappen

Zet je paard bij  zulk  weer als  hierboven beschreven  niet overdag buiten, maar ’s avonds en/of ‘s nachts als het geen 24 uur buiten kan staan. Wen hem aan het  gras  door  dagelijks  een uurtje langer  te laten grazen en  voer dan hooi  bij.

Kijk eens op de fructaanindex van www.paardnatuurlijk.nl om een globaal idee te krijgen wanneer het fructaangehalte laag, of hoog is. Lees voor veel meer info over paardenvoeten op www.hoefnatuurlijk.nl die site is er speciaal voor gemaakt.

Heb je  vragen? Kijk even op mijn contactpagina!